|
GERÇEKLİĞİN DEŞİFRESİ
Gerçekliğin doğası nedir?
Neden hiçlik değil de varlık var?
İşte insanlığın sorduğu, Doğu ve Batı’daki düşünürlerin
yüzyıllarca kafa yorduğu derin sorular. Vlatko Vedral,
kumarhanelerdeki bahis stratejileriyle kuantum ışınlanma
arasında köprüler kurduğu bu neşeli kitabında, o derin anlamlar
taşıyan bilgi kavramı vasıtasıyla Evren’in yapısını nasıl
anlamaya başlayabileceğimizi ve gerçekliğin o salt dokusunu bir
anlığına nasıl sezebileceğimizi gösteriyor.
‘Bırakın Vedral sizi modern fiziğin harikalar diyarına götürsün.
Orada hiçbir şeyin göründüğü gibi olmadığını anlayacaksınız.
Kuantum gerçekliğin, kuantum bilgisi ve olasılığının o
esrarengiz etkileşimleri üzerine okuduğum en iyi değerlendirme.’
PAUL DAVIES, ‘The Eerie Silence’ ve ‘The Goldilocks Enigma’
kitaplarının yazarı.
‘Yeni kuantum bilgi teorisi ve kuantum hesaplamalarının bize
hayat, evren ve her şey hakkında söylediklerinin peşi sıra
çıkılan hoş ve teknik olmayan bir keşif yolculuğu.’
DAVID DEUTSCH, ‘The Fabric of Reality’ kitabının yazarı
‘Bilgi’ sözcüğü, akla dizi dizi sayılar, devasa veri tabanları,
modern dünyanın her bir yanından üzerimize fırlatılıveren top
top kâğıtlar getiren alelade bir sözcük gibi görünebilir. Ancak
bilgi, modern bilimin en derin kavramıdır. Evren ve içerisindeki
her şey bilgi açısından anlaşılabilir. Bizler bilgiyiz. Evrim,
kendi birimlerinin, yani genlerin düzenli değişimi yoluyla
bilginin kalıtımını nitelendiriyor. Ölçümlenen her partikül, bir
data seti yoluyla temsil ediliyor. Peki ölçümümüzün dışında da
var oluyor mu? Kuantum teoriye göre hem evet hem de hayır. Şöyle
ki, gerçekliği tecrübe edişimiz -gerçekliğin yaratılması-
etkileşim yoluyla gerçekleşiyor.
Vlatko Vedral bizi alıp, Claude Shannon’ın -telefon hatlarının
kalitesini geliştirmek için tasarlanmış olan- bilgi tanımından,
bu bilginin özsel öneminin giderek daha çok anlaşılması olgusuna
götürüyor ve böylece termodinamikteki entropi kavramıyla
bilginin derin bağlantısını kurmak suretiyle kuantum dünyasında
bilgiyi yeniden formüle ediyor. Shannon’ın bilgi birimi, yani
‘bit’ evet/hayır tercihi bakımından tanımlanıyor. Ancak kuantum
dünyasında bu evet/hayır, hem öyle/hem de böyle durumuna
dönüşüyor: ‘kuantum’ ve ‘bilgi’ yan yana getirildiğinde engin
bir kavrayışsal alan açılıyor; öyle ki kendimizi kara deliklerin
bilgi içeriği, ışınlanma potansiyeli, determinist bir evrenin
rastlantısallıktan nasıl doğabileceği ve başka temel sorular
üzerinde düşünürken buluyoruz. Modern bilimin, Doğu ve Batının
harikaları ve bilgelerinin spritüel arayışlarıyla neler
paylaştığını görüyoruz ve bu bakış açısı bizi Evrenin olası bir
açıklamasını vermeye götürüyor. Bu öyle bir açıklama ki enfes
bir yalınlık, acayiplik ve güzellik taşıyor. Öyle görünüyor ki
Evren, kendi kendini oluşturuyor.
GERÇEKLİĞİN DEŞİFRESİ
Vlatko Vedral
Türkçesi: Yazgı Evrim Denizci
20 TL
978-605-5598-38-9
272 s.

|